Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny udowodnił, że może być przydatny na wiele różnych sposobów. Jego najnowsze obserwacje, choć technicznie nieosiągalne dla innych instrumentów, pozwalają zajrzeć tam, gdzie wcześniej mogliśmy patrzeć tylko dzięki wyobraźni. Tym razem cel był wyjątkowo ambitny: bezpośrednie sąsiedztwo supermasywnej czarnej dziury. Dzięki specjalnemu trybowi pracy, teleskop osiągnął rozdzielczość dwukrotnie wyższą […]

Czasami postęp w nauce polega na tym, by odłożyć młot i sięgnąć po precyzyjne narzędzie. W dziedzinie inżynierii materiałów kwantowych takie narzędzie może właśnie się pojawić. Długo szukano bowiem sposobu, by nadawać zwykłym substancjom egzotyczne cechy, jak nadprzewodnictwo, bez ich niszczenia. Wygląda na to, że klucz do rozwiązania tego problemu kryje się wewnątrz samych materiałów. […]

Sięgamy ku gwiazdom, choć nadal nie odkryliśmy wszystkich tajemnic naszej planety. Ziemia regularnie nam o tym przypomina i to zwłaszcza na szerokich wodach. Do jednego z takich niepokojących incydentów doszło w 1978 roku, kiedy potężny okręt nagle “stracił swoje oczy” i przerwał dziewiczy rejs. Wszystko przez problem, którego nie dało się opisać w kategoriach zwykłej […]

Pod falami środkowego Atlantyku, na przełomie 2006 i 2007 roku, wydarzyło się coś, czego żaden mieszkaniec Ziemi nie był w stanie poczuć. Mimo to, zapisało się to w księdze naszej planety jako jedno z bardziej zagadkowych zjawisk ostatnich lat. Coś zakłóciło ziemską grawitację w sposób, który dopiero po latach udało się namierzyć i zacząć analizować. […]

Przez lata sądzono, że pewne zjawiska nie mogą współistnieć. Teraz okazuje się, że nie tylko mogą, ale tworzą coś zupełnie nowego. Międzynarodowy zespół badawczy dokonał odkrycia, które burzy dotychczasowe podziały. Opisany w Nature Physics hybrydowy stan materii łączy ze sobą dwa światy, które dotąd traktowano osobno. Może to w przyszłości zaowocować urządzeniami kwantowymi o wyjątkowej […]

Dwutlenek węgla uznajemy za głównego winowajcę kryzysu klimatycznego. Co jednak, gdyby ten kłopotliwy gaz można było zamienić w coś pożytecznego? Okazuje się, że to realna możliwość. Badacze z dwóch amerykańskich uniwersytetów pokazali, jak zrobić z CO2 użyteczny nośnik energii, używając przy tym powszechnego i taniego metalu. Kluczem do sukcesu nie były drogie metale szlachetne, lecz […]

Zespołowi fizyków z Uniwersytetu w Buffalo udało się dokonać tego, co jeszcze niedawno wydawało się nierealne – opracowali metodę, która pozwala symulować złożone zjawiska kwantowe na zwykłych komputerach osobistych. Oparta na klasycznym przybliżeniu Wignera technika radykalnie upraszcza obliczenia i może stać się codziennym narzędziem badaczy, dotąd uzależnionych od superkomputerów i algorytmów sztucznej inteligencji. Świat kwantowy […]

Tunele czasoprzestrzenne to jeden z ulubionych motywów fantastyki naukowej. Pojawiają się wszędzie: od „Gwiezdnych wojen” po „Interstellar” jako magiczne skróty przez galaktykę. Okazuje się jednak, że prawdziwa idea stojąca za tym konceptem mogła zostać od samego początku błędnie zrozumiana. Nowe badanie proponuje spojrzenie, które nie tyle obiecuje podróże międzygwiezdne, co zmienia nasze podstawowe rozumienie samej […]

Przez cały wiek fizyki istniała zasadnicza luka. Z jednej strony mieliśmy skuteczną teorię opisującą wielkie struktury kosmosu, a z drugiej – zestaw praw rządzących mikroświatem. Pomiędzy nimi ciągnęła się przepaść, a mostem miał być maleńki, nieuchwytny grawiton. Przez długi czas szukanie go uznawano za pozbawione szans na eksperymentalne potwierdzenie. Dziś ten pesymizm zaczyna blednąć. Kilka […]

Świat reakcji chemicznych funkcjonuje w niewyobrażalnie krótkich skalach czasowych. Elektrony przeskakują między orbitalami w ułamkach femtosekund, czyli w czasie tak krótkim, że trudno go nawet opisać. Przez lata naukowcy mogli tylko modelować te procesy teoretycznie, opierając się na pośrednich pomiarach i wyobrażeniach o tym, co dzieje się w sercu materii. Teraz sytuacja się zmienia. Zespół […]

Od kilkudziesięciu lat naukowcy zmagają się z jednym z największych wyzwań współczesnej fizyki. Chodzi o połączenie dwóch potężnych teorii, które świetnie opisują świat: mechaniki kwantowej oraz ogólnej teorii względności Einsteina. Każda z nich doskonale radzi sobie w swojej dziedzinie, lecz razem tworzą niezgodny, niepełny obraz rzeczywistości. Powstało już wiele koncepcji, a teraz pojawia się kolejna, […]

Niektóre obiekty na niebie wydają się nam doskonale znane. Obserwujemy je od stuleci, opisaliśmy w podręcznikach, a mimo to nie wiemy o nich wszystkiego. Taka reguła sprawdza się w przypadku Mgławicy Pierścień. Właśnie tam badacze dostrzegli coś zupełnie niespodziewanego. Gigantyczna struktura z żelaza ukryta w ikonicznej mgławicy Badanie w tej sprawie ujawnia istnienie potężnego, wąskiego […]