Wszechświat jak rozległy i wiekowy, tak samo tajemniczy. Tym razem zaskoczył badaczy, gdy ci zaobserwowali dwa różne rodzaje rozbłysków gamma, które pojawiły się w tym samym kierunku zaledwie cztery minuty po sobie. Pierwszy trwał niespełna dwie sekundy, drugi ponad pięćdziesiąt. Problem w tym, że według dotychczasowej wiedzy takie zjawiska powinny mieć zupełnie inne źródła.  Zjawisko […]

Błysk fal radiowych, który podróżował przez wszechświat ponad 10 miliardów lat, dotarł do Ziemi. Jego odległe źródło – umiejscowione w niewielkich rozmiarów galaktyce – okazało się dla astronomów wyjątkowo cenne. I choć trwa zaledwie kilka milisekund, to jest naprawdę istotny. Badacze oznaczyli go jako FRB 20240304B i twierdzą, że powstał około 10,6 miliarda lat temu. […]

Jak zajrzeć do nadprzewodnika? Międzynarodowy zespół naukowców wykorzystał w tym celu promieniowanie terahercowe. Jego członkowie zbadali mikroskopijne wiry magnetyczne, co ma teraz zapewnić szereg praktycznych możliwości. Jak doszło do tego sukcesu? Kluczem okazała się odpowiednia polaryzacja światła, dzięki której uczeni byli w stanie rozdzielić sygnały dwóch grup cząstek, których właściwości wcześniej trudno było analizować osobno. […]

Obrzeża naszego układu są naprawdę pełne tajemnic. Najlepiej świadczy o tym detekcja, jakiej dokonali niedawno astronomowie. Jak twierdzą, chodzi o dużych rozmiarów obiekt, który krąży wokół Słońca na orbicie wykraczającej poza ścieżkę, po jakiej porusza się Pluton. Ten ostatni do 2006 roku zaliczał się do grona pełnoprawnych planet, lecz dwadzieścia lat temu naukowcy postanowili odebrać […]

OpenAI nie zatrzymuje się w ogłaszaniu rzekomych przełomów, za którymi stoją modele oparte na sztucznej inteligencji. Tym razem chodzi o trzy fundamentalne problemy naukowe, które miały doczekać się rozwiązania. Jedna z kwestii dotyczy hipotezy złożoności obliczeniowej uznawanej za istotny punkt odniesienia przez niemal trzy dekady.  To właśnie twierdzenie, jakoby system sztucznej inteligencji obalił wspomnianą hipotezę […]

Przez ponad pół wieku zmieniło się w astronautyce niemal wszystko. Komputery pokładowe z czasów programu Apollo wyglądają dziś jak zabytki, sondy podejmują decyzje miliony kilometrów od Ziemi, a wielkie rakiety potrafią wrócić z kosmosu i pionowo wylądować. Mimo tego jedna rzecz pozostaje zaskakująco znajoma – jeśli chcemy szybko rozpędzić duży statek, nadal przede wszystkim spalamy […]

Kometa 3I/ATLAS przybyła do nas spoza Układu Słonecznego i widać to na kilku różnych płaszczyznach. Niedawno astronomowie dowiedzieli się, że skrywa ona ziarna lodu wymieszanego z ciemnym, skalistym materiałem. Obserwacje w wykonaniu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba sugerują, że pod tym względem różni się od większości znanych nam komet, choć przywodzi też na myśl inne obiekty. […]

Naukowcy z University of Iowa opracowali metodę, która pozwala stabilizować terb w rzadko spotykanym stanie chemicznym bez konieczności stosowania specjalnie kontrolowanych warunków laboratoryjnych. Ze względu na potencjał drzemiący w tym pierwiastku możemy mówić o wielkim sukcesie uczonych. Jak się okazuje, do sukcesu doprowadziło wykorzystanie struktury przypominającej molekularną klatkę. W praktyce taki krok powinien pozwolić na […]

Nasza gwiazda od dekad stanowi obiekt zaawansowanych badań, a mimo to z imponującą regularnością potrafi nas zaskakiwać. Tym razem źródłem nieoczekiwanych informacji okazała się potężna erupcja, która ujawniła sensacyjne zachowanie plazmy przemieszczającej się w kierunku Ziemi.  Jak się okazuje, na relatywnie krótkim odcinku podróży magnetyczna chmura zwiększyła swoje rozmiary o 21 procent, a temperatura jej […]

Zanieczyszczenia, które zazwyczaj utrudniają pracę przemysłowych filtrów, mogą stać się nieodłącznym elementem bardziej efektywnego przetwarzania ropy naftowej. Wszystko przez membranę, którą opracował międzynarodowy zespół badawczy. Jak zapewniają jego członkowie, wdrożenie tego rozwiązania pozwala na wyraźne zmniejszenie energii zużywanej przez rafinerie. Wspomniana membrana wykorzystuje osadzające się na niej ciężkie składniki surowca do oddzielania lżejszych frakcji. Dzięki […]

Podczas bezzałogowej misji Artemis I, na przełomie listopada i grudnia 2022 roku, statek Orion okrążał Księżyc, zbierając dane istotne dla przyszłych wypraw z udziałem ludzi. Na jego pokładzie umieszczono ponad 10 tysięcy detektorów promieniowania, a niektóre z nich zaprojektowali pracownicy Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Dzięki przeprowadzonym pomiarom naukowcy mogą teraz lepiej […]

Szukanie inspiracji w historii wydaje się świetnym pomysłem dla wielu naukowych dziedzin, ale czy ma również sens w przypadku pracy inżynierów projektujących silniki? Nowe doniesienia, oparte na dokonaniach Archimedesa, pokazują, że jak najbardziej. Dowodem jest artykuł zamieszczony w Nature, którego autorzy opracowali silnik molekularny wykorzystujący przepływ elektronów do wprawiania w ruch spiralnej cząsteczki. Co zaskakujące, […]