Aby badać rzeczy najmniejsze, potrzebne są instrumenty największe. Tak w skrócie można podsumować laboratoria CERN, czyli Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych w Genewie. Te największe są także i najdroższe – nic zatem dziwnego, że badania naukowe finansowane były z funduszy rządowych. Najnowszy projekt jednak, ku zaskoczeniu wielu, zebrał także znaczne wsparcie prywatne, sięgające miliarda dolarów, które […]

Kosmiczny Teleskop Hubble’a zarejestrował obraz, który na pierwszy rzut oka wygląda na… zbyt idealny, by był prawdziwy. Zdjęcia wykonane 14 stycznia pokazują kometę 3I/ATLAS z czterema wyraźnymi smugami materii, których geometryczny porządek zaprzecza temu, co zwykle widzimy w kosmosie. Ta symetria natychmiast podzieliła środowisko: dla jednych to ciekawostka astrofizyczna, dla innych potencjalna wizytówka inteligentnego projektu. […]

Przez dziesięciolecia fizycy sądzili, że mają dobrze opanowany jeden z fundamentów fizyki materii skondensowanej. Efekt Kondo, opisany po raz pierwszy w latach 60., uchodził za zjawisko, którego mechanizm jest znany i przewidywalny. Okazuje się, że to przekonanie było złudne. Nowe badania z Japonii pokazują, jak naprawdę zachowuje się materia w skali kwantowej, podważając utrwalone dogmaty. […]

Na północnym zachodzie Stanów Zjednoczonych rozgrywa się jedna z największych i najdroższych operacji ratunkowych w historii. Jej celem nie jest katastrofa naturalna, ale toksyczna spuścizna po wyścigu zbrojeń, którą trzeba przerobić na coś znacznie bezpieczniejszego. Hanford w stanie Waszyngton to miejsce, w którym przez dekady produkowano pluton dla amerykańskiego arsenału nuklearnego. Dziś ten rozległy teren […]

Czy silnik bez ani jednej sztywnej, obracającej się części to wciąż tylko pomysł z dzieł science-fiction? Okazuje się, że nie. Grupie badaczy z Australii udało się skonstruować działający prototyp takiego urządzenia. To nie czysto akademicka ciekawostka, ale technologia, która może w przyszłości odmienić oblicze medycyny i robotyki. Od ponad stu lat, gdy mówimy o silniku, […]

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba po raz kolejny udowodnił, że może być przydatny na wiele różnych sposobów. Jego najnowsze obserwacje, choć technicznie nieosiągalne dla innych instrumentów, pozwalają zajrzeć tam, gdzie wcześniej mogliśmy patrzeć tylko dzięki wyobraźni. Tym razem cel był wyjątkowo ambitny: bezpośrednie sąsiedztwo supermasywnej czarnej dziury. Dzięki specjalnemu trybowi pracy, teleskop osiągnął rozdzielczość dwukrotnie wyższą […]

Czasami postęp w nauce polega na tym, by odłożyć młot i sięgnąć po precyzyjne narzędzie. W dziedzinie inżynierii materiałów kwantowych takie narzędzie może właśnie się pojawić. Długo szukano bowiem sposobu, by nadawać zwykłym substancjom egzotyczne cechy, jak nadprzewodnictwo, bez ich niszczenia. Wygląda na to, że klucz do rozwiązania tego problemu kryje się wewnątrz samych materiałów. […]

Pod falami środkowego Atlantyku, na przełomie 2006 i 2007 roku, wydarzyło się coś, czego żaden mieszkaniec Ziemi nie był w stanie poczuć. Mimo to, zapisało się to w księdze naszej planety jako jedno z bardziej zagadkowych zjawisk ostatnich lat. Coś zakłóciło ziemską grawitację w sposób, który dopiero po latach udało się namierzyć i zacząć analizować. […]

Przez lata sądzono, że pewne zjawiska nie mogą współistnieć. Teraz okazuje się, że nie tylko mogą, ale tworzą coś zupełnie nowego. Międzynarodowy zespół badawczy dokonał odkrycia, które burzy dotychczasowe podziały. Opisany w Nature Physics hybrydowy stan materii łączy ze sobą dwa światy, które dotąd traktowano osobno. Może to w przyszłości zaowocować urządzeniami kwantowymi o wyjątkowej […]

Dwutlenek węgla uznajemy za głównego winowajcę kryzysu klimatycznego. Co jednak, gdyby ten kłopotliwy gaz można było zamienić w coś pożytecznego? Okazuje się, że to realna możliwość. Badacze z dwóch amerykańskich uniwersytetów pokazali, jak zrobić z CO2 użyteczny nośnik energii, używając przy tym powszechnego i taniego metalu. Kluczem do sukcesu nie były drogie metale szlachetne, lecz […]

Zespołowi fizyków z Uniwersytetu w Buffalo udało się dokonać tego, co jeszcze niedawno wydawało się nierealne – opracowali metodę, która pozwala symulować złożone zjawiska kwantowe na zwykłych komputerach osobistych. Oparta na klasycznym przybliżeniu Wignera technika radykalnie upraszcza obliczenia i może stać się codziennym narzędziem badaczy, dotąd uzależnionych od superkomputerów i algorytmów sztucznej inteligencji. Świat kwantowy […]

Tunele czasoprzestrzenne to jeden z ulubionych motywów fantastyki naukowej. Pojawiają się wszędzie: od „Gwiezdnych wojen” po „Interstellar” jako magiczne skróty przez galaktykę. Okazuje się jednak, że prawdziwa idea stojąca za tym konceptem mogła zostać od samego początku błędnie zrozumiana. Nowe badanie proponuje spojrzenie, które nie tyle obiecuje podróże międzygwiezdne, co zmienia nasze podstawowe rozumienie samej […]