W świecie biologii powszechnie uznawano, że przetrwanie komórki wymaga natychmiastowego scalenia jej DNA przed podziałem, a rozległe pęknięcia chromosomów przekazane potomstwu stanowią tak naprawdę wyrok śmierci. Odkrycie opublikowane na łamach Science Advances całkowicie burzy ten paradygmat. Badacze wykazali, że mikroskopijny wrotek Adineta vaga potrafi złożyć jaja ze zdewastowanym, pofragmentowanym genomem, zostawiając żmudny proces naprawy kolejnym pokoleniom. Ten niezwykły mechanizm […]

Łazik Curiosity, który od 14 lat przemierza powierzchnię Czerwonej Planety, natrafił na szereg niewielkich, płytkich zagłębień w marsjańskim podłożu. Same otwory nie są na Marsie czymś niezwykłym. Tym razem uwagę badaczy zwrócił jednak ich nietypowy kształt oraz brak oczywistego wyjaśnienia ich pochodzenia. Curiosity odkrył zagadkowe formacje podczas przejazdu przez Valle Grande, szeroką dolinę znajdującą się […]

Japońscy naukowcy odkryli niezwykłe właściwości materiału Li₀,₅VS₂, w którym wiązania pomiędzy atomami wanadu zmieniają się wraz ze spadkiem temperatury. Te pozornie niewielkie przekształcenia prowadzą do kolejnych zmian struktury oraz właściwości magnetycznych, a mimo to materiał przez cały czas pozostaje przewodnikiem prądu. Skąd się bierze ten fenomen? Mówią o tym przedstawiciele Uniwersytetu Okayama, którzy współpracowali z […]

W skałach wydobytych w Indiach udało się zidentyfikować ślady, które mogą pochodzić od jednych z najstarszych organizmów żyjących na Ziemi. Zgromadzony tam materiał ma około 3,5 miliarda lat i zdaniem badaczy stanowi szczególnie ważne odkrycie, ponieważ wcześniejsze dowody na istnienie tak pradawnych organizmów często opierały się na pośrednich metodach datowania. Skała znajdowała się w Singhbhum […]

Ciągnące się przez 1200 kilometrów pasmo Apeninów od dawna stanowiło dla geofizyków nierozwiązany paradoks geodynamiczny: w obrębie tego samego łańcucha górskiego skorupa ziemska jednocześnie ulega rozciąganiu wewnątrz i ściskaniu na zewnętrznych krawędziach. Najnowsza publikacja w Communications Earth & Environment wskazuje przyczynę tego zjawiska. Zespół geologów pracujących pod kierownictwem Stefano Tavaniego z Uniwersytetu we Florencji wykazał, […]

Sztuczna inteligencja z wielkim przytupem wchodzi do świata matematyki. Najnowszy przykład? Model Claude od Anthropic stworzył kompletną, możliwą do sprawdzenia przez komputer formalizację dowodu wielkiego twierdzenia Fermata. Taka sztuka udała mu się w zaledwie 11 dni i doprowadziła do powstania około 13 milionów linii kodu w języku Lean. Na tym historia się jednak nie kończy. […]

Astronomowie dokonali niespodziewanego odkrycia dotyczącego Chariklo, czyli niewielkich rozmiarów ciała krążącego w zewnętrznych rejonach Układu Słonecznego. Obserwacje, które wykonał Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba sugerują, że jego niezwykły system dwóch pierścieni zmienił się w ciągu zaledwie kilku lat. Co mogło być tego przyczyna i jakie będą konsekwencje? Autorzy artykułu dostępnego w Science Advances wyjaśniają, że jeden […]

O grafenie pisałem wielokrotnie, ale być może nie wiedzieliście, że istnieje też jest przeciwieństwo, znane jako biały grafen. To właśnie heksagonalny azotek boru znalazł się w centrum zainteresowania uczonych z Uniwersytetu Wiedeńskiego, którzy postanowili zapanować nad jego strukturą.  Dążąc do tego celu opracowali sposób pozwalający precyzyjnie kontrolować kształt tzw. nanoporów w tym materiale i pokazali, […]

GRB 221009A to bez wątpienia jeden z najbardziej niezwykłych sygnałów, jakie kiedykolwiek dotarły do Ziemi z kosmosu. Zdaniem naukowców może on być źródłem wskazówek dotyczących zupełnie nowej fizyki. Ale najpierw trzeba wyjaśnić, w jaki sposób foton o energii około 300 teraelektronowoltów mógł przebyć ponad 2 miliardy lat świetlnych, skoro zgodnie ze standardowymi modelami powinien zostać […]

Przedstawiciele MIT zapisali się w historii jako pierwszy zespół badawczy, któremu udało się z ogromną dokładnością zarejestrować proces, w ramach którego dwa konkurujące ze sobą stany elektronowe pojawiły się ponownie w materiale kwantowym po gwałtownym zaburzeniu. Czego dowiedzieliśmy się za sprawą ostatnich eksperymentów? Ich autorzy piszą o przebiegu tych działań w artykule zamieszczonym na łamach […]

Od dłuższego czasu bardziej interesują mnie nie kolejne rekordy tranzystorów, a próby zmiany samego sposobu liczenia. Pisałem już o wielostanowej pamięci, która próbuje wyrwać elektronikę ze świata “0 albo 1” oraz o układach wizyjnych inspirowanych działaniem mózgu. Naukowcy z Uniwersytetu Hongkońskiego i Hewlett Packard Labs pokazali jednak coś, co dobrze spina oba te kierunki. Jeszcze […]

Sztuczna inteligencja nie ma świadomości, ale czasem chce nas przekonać, że jest niezależnym bytem. Dlatego też przy projektowaniu modeli AI wielu producentów uważa na to, by ich rozwiązania nie deklarowały, że posiadają świadomość. W eksperymencie przeprowadzonym przez badaczy z Google zrezygnowano z tego ograniczenia, a rezultaty okazały się w pewnym sensie zaskakujące. Praktyka o nazwie […]