Amerykanie sprawdzili tym razem coś, co z pozoru wydaje się oczywistym rozszerzeniem możliwości HIMARS-a. W grę wchodzi bowiem wysłanie nowych rozkazów do rakiety, która opuściła już wyrzutnię. Tego typu rozwiązanie problemu artylerii rakietowej wymaga jednak znacznie więcej niż samego przekazania współrzędnych. Pocisk musi bowiem odebrać nowe dane i odpowiednio skorygować swój lot, ale dla chcącego najwyraźniej nic trudnego. Lockheed Martin i Armia USA udowodniły bowiem, że można zrobić to na rzeczywistym pocisku typu GMLRS, a więc amunicji, która jest już doskonale znana również polskim żołnierzom.
HIMARS dostał możliwość zmiany celu w locie. Jak tego dokonano?
Podczas testu na poligonie White Sands w Nowym Meksyku z wyrzutni M142 HIMARS został wystrzelony kierowany pocisk rakietowy GMLRS. Następnie, kiedy rakieta znajdowała się już w powietrzu, wojskowi przesłali do niej jej zaktualizowane dane dotyczące celu, a następnie pocisk skutecznie zmienił tor lotu i zniszczył poruszający się obiekt. Innymi słowy, test został zakończony z sukcesem, potwierdzając sens całego podejścia, które… no właśnie – co objęło?
Czytaj też: Niemcy wreszcie naprawili swoją 7200-tonową kompromitację

Cały eksperyment opierał się na połączeniu dwóch rozwiązań – łącza danych Strigo oraz systemu Remote Interceptor Guidance-360 (RIG-360). Ten drugi został pierwotnie opracowany z myślą o pociskach przechwytujących PAC-3 wykorzystywanych w systemach Patriot, którym ma zapewniać możliwość komunikowania się z odpowiednimi systemami naprowadzania niezależnie od kierunku. Teraz więc podobna technologia trafiła w artylerii rakietowej, co zaś pozwoliło przesłać nowe dane do pocisku znajdującego się już w locie.
Jest to o tyle interesujące, że standardowy pocisk GMLRS o kalibrze 227 mm, zasięgu przekraczającym 70 kilometrów i naprowadzaniu bezwładnościowym wspomaganym przez GPS bazuje na współrzędnych określonych przed startem. Amerykanie nie musieli więc projektować całej rakiety od nowa, żeby rozszerzyć jej możliwości. Zresztą pierwszą próbę takiej komunikacji przeprowadzili już w 2023 roku, ale wtedy rolę pocisku odgrywał samolot z eksperymentalnym łączem danych na pokładzie. Dopiero teraz sprawdzono rozwiązanie na rzeczywistym GMLRS.
Nowa sztuczka HIMARS-a to coś więcej niż poprawienie celności
W tym podejściu najbardziej interesuje mnie możliwość ograniczenia skuteczności taktyki “strzel i uciekaj”, na której opiera się przetrwanie wielu współczesnych systemów artyleryjskich. Jak to działa? Wyobraźcie sobie wyrzutnię rakietową, która po oddaniu salwy natychmiast zmienia stanowisko. Jeśli zostanie wykryta i zaatakowana standardowym GMLRS, to ma szansę opuścić zagrożony obszar przed uderzeniem. Jeśli jednak system rozpoznania zdoła ustalić nowe współrzędne takiej wyrzutni i odpowiednio szybko przekazać je do lecącej rakiety, to w efekcie ta może otrzymać skorygowany punkt uderzenia. Oczywiście pod warunkiem, że nadal będzie w stanie odpowiednio zmienić tor lotu. Właśnie tutaj pojawia się ważne ograniczenie.
Czytaj też: Jedna torpeda posłała fregatę na dno. Grecja pokazała swoją nową broń

Samo przesłanie nowych współrzędnych nie oznacza jeszcze gwarancji trafienia. Znaczenie ma bowiem również moment przekazania korekty, odległość między dotychczasowym a nowym punktem uderzenia oraz dostępna manewrowość rakiety. Im później otrzyma ona nowe dane i im większa będzie wymagana zmiana toru, tym trudniejsze może okazać się wykonanie zadania. Niestety jednak Lockheed Martin nie podał jednak ani prędkości celu, ani chwili korekty, ani liczby aktualizacji przesłanych podczas testu. Nie wiemy więc, jak duża była rzeczywista swoboda manewrowania pocisku.
Nie oznacza to również, że HIMARS nagle dostał jakieś wyjątkowe rakiety samodzielnie polujące na przeciwników. Podobny problem naprowadzania opisywałem już przy nowej głowicy naprowadzającej firmy OKSI, ale tutaj mamy inną filozofię. Zamiast wyposażać pocisk we własne sensory do rozpoznawania i śledzenia celu, można przekazywać mu informacje z zewnątrz. Takie rozwiązanie potencjalnie ogranicza koszt i złożoność samej amunicji, ale uzależnia ją od sprawnej sieci rozpoznania oraz łączności. Zwłaszcza podczas intensywnej walki elektronicznej może to być niemałym problemem.
Następny krok to rakiety o zasięgu setek kilometrów
Lockheed Martin wskazuje na możliwość zastosowania podobnego rozwiązania również w pociskach ER GMLRS o zasięgu do 150 kilometrów oraz Precision Strike Missile (PrSM), którego pierwsza wersja może razić cele oddalone o ponad 400 kilometrów. W tym przypadku znaczenie aktualizacji danych podczas lotu może być jeszcze większe, bo im dalej znajduje się cel, tym więcej czasu ma na zmianę położenia.

Pozostaje też kwestia kosztów. Czy rozwiązanie będzie montowane w nowych seriach produkcyjnych GMLRS, czy pozwoli modernizować już wyprodukowaną amunicję? Ile będzie kosztować wyposażenie rakiet w odpowiednie moduły komunikacyjne i czy dodatkowe możliwości uzasadnią ten wydatek? Na razie trudno odpowiedzieć na te pytania, choć sama koncepcja wykorzystania istniejącej konstrukcji zamiast opracowywania nowej rakiety ma oczywiste zalety.
Czytaj też: Druga młodość Javelina. Wydadzą setki milionów na przeciwpancerną broń przyszłości
Dla mnie jest to jeden z ciekawszych kierunków modernizacji artylerii rakietowej. Niedawno przy nowych rakietach szkolnych JR3 dla HIMARS-ów pisałem o zwiększaniu liczby wystrzałów i ograniczaniu kosztów szkolenia. Tym razem Amerykanie pokazują inną drogę, bo próbują zwiększyć skuteczność już wykorzystywanego uzbrojenia poprzez usprawnienie komunikacji.
Źródła: Lockheed Martin

