Woda wydaje się nam tak oczywista, że rzadko zastanawiamy się nad jej niezwykłymi właściwościami. Tymczasem gdy ta pozornie zwyczajna substancja trafia do mikroświata, zaczyna zachowywać się w sposób, który może zaskakiwać nawet naukowców. Okazuje się, iż w skali molekularnej woda potrafi przejawiać zupełnie nowe oblicze. Woda w zamknięciu zmienia swoje właściwości Gdy cząsteczki wody zostają […]

Czasami największe zmiany przychodzą w najmniejszych opakowaniach. Kanadyjski naukowiec opracował materiał, który może znacząco wpłynąć na sposób produkcji samochodów, choć wcale nie wygląda na rewolucyjny na pierwszy rzut oka. Oto Gratek. Nello David Sansone z Uniwersytetu w Toronto zdobył nagrodę Mitacs Innovation Awards 2025 za stworzenie materiału zwanego Gratek. Ceremonia wręczenia nagród odbyła się 17 […]

Przez półtora wieku fizycy traktowali sprawność Carnota jako absolutną granicę, której nie da się przekroczyć. Ten fundamentalny limit określał, jak dużo energii cieplnej można zamienić na pracę użyteczną. Tymczasem międzynarodowa grupa badaczy twierdzi, iż w specyficznych warunkach można osiągnąć coś, co do niedawna uchodziło za fizyczną niemożliwość. Co takiego? Stuprocentową efektywność termiczną. Demon Maxwella w […]

Widok pęcherzyków gazu unoszących się w wodzie to zjawisko tak powszechne, że rzadko zastanawiamy się nad jego złożonością. Obserwujemy je przecież codziennie: w szklance napoju gazowanego, podczas gotowania wody, czy patrząc na morskie fale. Okazuje się jednak, że ten pozornie prosty proces kryje w sobie fizyczną zagadkę, która przez dekady spędzała sen z powiek naukowcom. […]

Ośmiornice potrafią dokonywać czegoś niezwykłego – w mgnieniu oka zmieniają barwę, idealnie wtapiając się w otoczenie. Ta zdolność od lat fascynuje naukowców, którzy próbowali odtworzyć mechanizm stojący za tym naturalnym kameleona. Dotychczasowe próby laboratoryjne kończyły się jednak rozczarowaniem, dając jedynie śladowe ilości pigmentu, ale oto właśnie przełom przyszedł z nieoczekiwanej strony. Ośmiornice zdradziły swój sekret, […]

Czy potężne urządzenia do badań naukowych mogą zmieścić się na zwykłym laboratoryjnym blacie? Zdaniem ekspertów z Uniwersytetu w Liverpoolu to jak najbardziej możliwe. Tamtejszy zespół opracował koncepcję niezwykle małego akceleratora cząstek, który może zupełnie zmienić sposób generowania promieniowania rentgenowskiego. Praca w tej sprawie ma zostać zamieszczona na łamach Physical Review Letters. Od kilometrowych tuneli do […]

Materiał, który potrafi przejść z 1D do 2D, potem urosnąć do 3D – i to tylko dlatego, że zmienimy natężenie światła? Brzmi jak science fiction, ale japońskim naukowcom właśnie udało się to osiągnąć. Ich supramolekularny polimer zachowuje się jak żywy organizm: reaguje na ilość energii, adaptuje swój kształt i może wracać do wcześniejszych form. Zespół […]

Przez ponad pięćdziesiąt lat nauka była przekonana o jednym – na Księżycu nie może występować rdza. Srebrny Glob uznawano za suchy, pozbawiony tlenu świat, gdzie proces utleniania żelaza nie miał prawa zachodzić. Okazuje się, że ta fundamentalna pewność wymaga pilnej rewizji. Chińska misja Chang’e-6, która przywiozła na Ziemię próbki z Basenu Biegun Południowy-Aitken, dokonała zaskakującego […]

Od lat inżynierowie materiałowi poszukują Świętego Graala, bo materiału, który połączyłby lekkość aluminium z niezniszczalnością stali. Dotychczasowe próby kończyły się rozczarowaniem, a to szczególnie gdy temperatura zaczynała rosnąć, bo właśnie w ekstremalnych warunkach większość obiecujących kompozytów pokazywała swoje słabe strony. Oto jednak naukowcy z University of Toronto twierdzą, że znaleźli odpowiedź na problemy, które dręczą […]

Ziemia pod Neapolem nie przestaje drżeć. Od 2022 roku kaldera Campi Flegrei doświadczyła dziesiątek tysięcy wstrząsów, z których większość jest tak subtelna, że mieszkańcy nawet ich nie rejestrują. To nieustanne pulsowanie budzi niepokój wśród naukowców. Po wiekach względnego spokoju ten wulkaniczny obszar zdaje się powoli budzić do życia. Co kryje się pod powierzchnią? Odpowiedź przyniosły […]

W niemieckim regionie Altmark, gdzie przez dziesięciolecia wydobywano gaz ziemny, naukowcy dokonali zaskakującego odkrycia. Głęboko pod powierzchnią ziemi, w pokładach wód solankowych, znaleziono ogromne ilości litu, czyli pierwiastka niezbędnego do produkcji akumulatorów dla samochodów elektrycznych. Rozmiary znaleziska przewyższają wszystko, co do tej pory udało się zlokalizować gdziekolwiek na świecie. Nowa metoda wydobycia przyjazna dla środowiska […]

Atomy w krystalicznej strukturze grubości zaledwie kilku atomów zaczynają poruszać się w idealnej synchronizacji, niczym tancerze podążający za rytmem muzyki. Właśnie taki niezwykły spektakl udało się po raz pierwszy zarejestrować badaczom z instytutów badawczych Cornell i Stanford. Całe to zjawisko rozgrywa się w czasie tak krótkim, iż ludzkie oko nie jest w stanie go dostrzec, […]