Chińscy badacze podjęli się rekonstrukcji legendarnego sejsmografu, którego pierwotnym twórcą był Zhang Heng. Instrument ten jest uznawany za pierwszy na świecie czujnik trzęsień ziemi i powstał niemal dwa tysiąclecia temu. Chińskie urządzenie, przez lata uznawane za mit, może stanowić jeden z najwcześniejszych przykładów zaawansowanej inżynierii sejsmicznej w dziejach ludzkości. Legendarny wynalazek z dynastii Han wzbudza […]

Świat fizyki kwantowej po raz kolejny przyniósł niespodziankę, której nie oczekiwali nawet specjaliści w tym fachu. Naukowcy z Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu odkryli, że mezony tensorowe odgrywają istotniejszą rolę w obliczeniach momentu magnetycznego mionu, niż dotychczas przypuszczano. To spostrzeżenie może pomóc wyjaśnić rozbieżności w jednym z kluczowych testów modelu standardowego fizyki cząstek elementarnych. Niewidzialne cząstki […]

Fizyka kwantowa nie przestaje zaskakiwać. Najnowsze osiągnięcie naukowców z Wiednia przybliża nas do zrozumienia najbardziej niezwykłych form materii. Przeprowadzony przez badaczy eksperyment może zmienić sposób postrzegania fundamentalnych praw rządzących mikroświatem. Badacze z Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu wykorzystali niecodzienne struktury atomowe do stworzenia egzotycznego stanu materii. Kluczem okazały się atomy powiększone do niewyobrażalnych rozmiarów, setki razy […]

Przez ostatnie miesiące w polskim środowisku naukowym panowała wyraźna nerwowość. Los jedynego polskiego reaktora Maria wisiał na włosku, 1 kwietnia 2025 roku wygasło bowiem zezwolenie na eksploatację, a obiekt nie zdołał na czas zyskać kolejnego. Zastrzeżenia Polskiej Agencji Atomistyki dotyczyły zarówno kwestii technicznych, jak i organizacyjnych. Reaktor MARIA – jest bezterminowa zgoda po długim oczekiwaniu […]

Astronomowie natrafili na coś zupełnie nieoczekiwanego: gigantyczną chmurę gazu i pyłu o średnicy 200 lat świetlnych, która ukrywała się w słabo poznanym rejonie naszej galaktyki. Szczegóły odkrycia opublikowane w The Astrophysical Journal mogą zmienić nasze myślenie o tym, jak materia dociera do centrum Drogi Mlecznej. Obiekt został nazwany Midpoint i stanowi przykład Olbrzymiego Obłoku Molekularnego, […]

Zespół z MIT dokonał czegoś niezwykłego: po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwowano i udokumentowano coś, co naukowcy nazywają wędrówką soli. Ich dokonania w tym zakresie odnoszą się do sytuacji na poziomie pojedynczego kryształu, a dokonany przełom rozwiązuje zagadkę chemiczną nurtującą badaczy od dekad. Sprawa ma praktyczny wymiar, ponieważ wspomniany fenomen jest odpowiedzialny za poważne straty w […]

Badacze z Rutgers University zidentyfikowali nieznany wcześniej stan materii nazwany kwantowym ciekłym kryształem. To odkrycie na styku dwóch niezwykłych materiałów może – przynajmniej w teorii – przysłużyć się rozwojowi technologii czujników kwantowych, choć warto tutaj od razu przyznać, że droga do praktycznych zastosowań tego fascynującego stanu materii wydaje się daleka. Ten egzotyczny stan tak naprawdę […]

Czy materiał budowlany może stać się sprzymierzeńcem w walce o klimat? Naukowcy z Północnej Karoliny przyjrzeli się nieoczywistym zależnościom między wykorzystaniem drewna klejonego krzyżowo (CLT – cross-laminated timber) a przyszłością lasów na całym świecie. Ich analizy wykazały zaskakujące powiązania, które mogą zmienić nasze myślenie o zrównoważonym budownictwie. W branży budowlanej coraz głośniej robi się o […]

Wyobraź sobie ważne dla całej ludzkości urządzenie, które dotychczas wymagało budynków rozciągających się na długość kilku boisk piłkarskich, nagle zmniejszone do gabarytów przeciętnego laboratorium. O takim właśnie osiągnięciu donoszą badacze z Lawrence Berkeley National Laboratory. Lasery rentgenowskie jako kluczowe mikroskopy przyszłości Naukowcy z Berkeley Lab we współpracy z firmą TAU Systems dokonali znaczącego postępu w […]

W odległości tysięcy lat świetlnych od Ziemi kryje się obiekt zmuszający naukowców do przewartościowania podstawowych zasad fizyki. CHIME J1634+44, niezwykle rzadki przejściowy obiekt radiowy o długim okresie, zachowuje się dokładnie odwrotnie niż powinien. Choć brzmi to jak scenariusz rodem z filmu science fiction, to obserwacje są niepodważalne. Czym jest CHIME J1634+44? Odkryty przez zespół z […]

Wyobraźcie sobie, że przez każdy centymetr kwadratowy naszej planety przelatuje w każdej sekundzie około 60 miliardów słonecznych neutrin. Te nieuchwytne cząstki przenikają przez wszystko, lecz ich detekcja do niedawna wymagała monstrualnych instalacji ważących tysiące ton. Tym większe zdumienie budzi osiągnięcie zespołu z Instytutu Fizyki Jądrowej Maxa Plancka, któremu udało się zarejestrować antyneutrina z reaktora jądrowego […]

Japońscy badacze dokonali czegoś, co jeszcze niedawno uznawano za niemożliwe: stworzyli stabilną pochodną ferrocenu z 20 elektronami walencyjnymi. To odkrycie podważa obowiązującą od ponad stulecia zasadę 18 elektronów, fundamentalną dla chemii metaloorganicznej. Zespół kierowany przez dr. Satoshiego Takebayashiego z Okinawa Institute of Science and Technology uzyskał związek, w którego istnienie powątpiewano przez długie dziesięciolecia. Zasada […]