Kosmos potrafi zaskakiwać nie tylko swoim ogromem, ale i detalami. W zimnych, odległych obłokach molekularnych, gdzie rodzą się gwiazdy, mieszają się skrajności: gorąca, zjonizowana materia i zamrożony pył. To, co Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba pokazuje nam jako piękne, rozgwieżdżone obrazy, dla fizyków stanowi fascynującą zagadkę dynamiki materii. Niedawno udało się ją nieco rozsupłać, i to […]

Międzynarodowy zespół astronomów ujawnił nowe, wcześniej niewidoczne struktury kosmiczne z okresu młodego wszechświata. Wykorzystując dane z projektu HETDEX (Hobby‑Eberly Telescope Dark Energy Experiment), badacze stworzyli najbardziej szczegółową jak dotąd trójwymiarową mapę światła emitowanego przez wodór około 9-11 miliardów lat temu. Mówimy więc o okresie, w którym tempo powstawania gwiazd w kosmosie było największe.  Rzeczona mapa […]

Kilkadziesiąt lat starań doprowadziło naukowców do upragnionej chwili. Jak ogłosili, udało im się wytworzyć w laboratorium rzadką formę węgla znaną jako heksagonalny diament. Materiał ten – znany również jako lonsdaleit – od lat fascynuje badaczy, ponieważ według teorii może być znacznie twardszy od zwykłego diamentu, jednego z najtwardszych naturalnych materiałów występujących na Ziemi. Ten ostatni, […]

Co by było, gdyby twój zegarek przyspieszał wraz z wysokością? To nie jest scenariusz filmowy, ale konsekwencja jednej z najważniejszych teorii w fizyce, którą właśnie testuje się w wyjątkowy sposób. Zamiast w zaciszu laboratorium, kluczowy eksperyment toczy się na szczycie góry. Naukowcy z University of Colorado Boulder, amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST) oraz […]

W tunelach pod granicą Francji i Szwajcarii zjechały na dół dwa elementy, które wyglądają jak fragment futurystycznej elektrowni. Same w sobie nie robią eksperymentów, nie liczą zderzeń i nie “odkrywają” cząstek, a mimo to bez nich cały kolejny etap pracy CERN może utknąć w miejscu. Pod koniec lutego 2026 roku CERN potwierdził, że dwa ogromne […]

Potężna burza słoneczna, która miała miejsce w maju 2024 roku, okazała się wyjątkowo dotkliwa dla Czerwonej Planety. Przeprowadzone pomiary wykazały, iż doprowadziła ona do około 7500-krotnego wzrostu promieniowania na powierzchni. Dane zebrane przez sondy i łaziki NASA pozwalają lepiej zrozumieć zagrożenia czyhającego na potencjalnych marsjańskich kolonizatorów, a nawet dla mieszkańców Ziemi. Burza słoneczna z maja […]

Przedstawiciele University of Cambridge odkryli niezwykle szybki mechanizm przemieszczania się elektronów w materiałach wykorzystywanych do konwersji energii słonecznej. Zjawisko nazywane molekularną katapultą pozwala elektronowi przeskoczyć między cząsteczkami niemal z maksymalną prędkością dopuszczalną przez prawa fizyki. Postęp w tym zakresie jest szczególnie dobrą wiadomością dla inżynierów zajmujących się badaniami dotyczącymi pozyskiwania energii ze światła. Molekularna katapulta […]

Gdy świat nauki wpatruje się w kosmiczne teleskopy w poszukiwaniu odpowiedzi na wielkie pytania, równie przełomowe odkrycia dzieją się w mikroskali. W laboratoriach, gdzie mierzy się rzeczy tak niewyobrażalnie małe, że ich rozmiar przytłacza wyobraźnię. Niemieccy badacze właśnie przesunęli granicę tej precyzji, osiągając coś, co jeszcze do niedawna uznawano za niemal niemożliwe. To nie tylko […]

Najnowsze obserwacje wykonane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, czyli złote dziecko NASA, dostarczyły astronomom nieznanych dotąd szczegółów dotyczących zorzy polarnej na Jowiszu. Jej emisje powstają w wyniku niezwykłej interakcji między silnym polem magnetycznym planety a największymi księżycami. Wyniki badań na ten temat to między innymi wielka szansa dla badaczy zajmujących się magnetosferą tego gazowego olbrzyma […]

Trudno o bardziej nieuchwytny obiekt badań niż neutrino. Ta cząstka elementarna przemierza cały wszechświat, a przez każdy centymetr kwadratowy Ziemi, w tym przez nasze ciała, w każdej sekundzie przelatują ich biliony. Mimo tego kosmicznego natłoku praktycznie nie pozostawiają one po sobie żadnego śladu. Ich detekcja wymaga nie tylko wyrafinowanej technologii, ale i ogromnej cierpliwości. Ostatnio […]

Ostatnie dni przyniosły elektryzujące wieści ze świata badań nad energią termojądrową. A mówimy przecież o jednym z najbardziej obiecujących, choć wciąż nieposkromionych źródeł czystej energii. Nowy raport naukowy zaprezentowany przez Princeton Plasma Physics Laboratory i sponsorowany przez Amerykański Departament ds. Energii analizuje światowe potrzeby i priorytety w dziedzinie pomiarów plazmy oraz technologii diagnostycznych, które są […]

Przez ponad dziesięć lat radarowe obrazy wnętrza grenlandzkiej pokrywy lodowej pokazywały coś dziwnego. Gigantyczne, spiralne formacje, przypominające nieco pióropusze, stanowiły prawdziwą zagadkę dla glacjologów. Ich pochodzenie i znaczenie pozostawały niewyjaśnione, wymykając się prostym interpretacjom. Teraz zespół badawczy z Uniwersytetu w Bergen w Norwegii przedstawił teorię, która może w końcu rzucić światło na tę lodową łamigłówkę. […]